Trwają prace nad nowelizacją ustawy o finansach publicznych. Celem zmian jest bardziej elastyczne i efektywne zarządzanie wydatkami publicznymi a także doprecyzowanie niektórych przepisów, których interpretacja budziła wątpliwości. Część planowanych zmian dotyczy kontroli zarządczej oraz audytu wewnętrznego w jednostkach samorządu terytorialnego.

Od 1 stycznia 2023 roku, planowane jest wejście w życie zmian w ustawie o finansach publicznych. Spora część zmian dotyczy audytu wewnętrznego w Jednostkach Samorządu Terytorialnego.

Prześledźmy te najważniejsze, według projektu opublikowanego w dniu 6 maja 2022 r.:

  • Podniesione zostają progi wielkości budżetu zobowiązujące do prowadzenia audytu wewnętrznego. Prowadzenie audytu będzie obowiązkowe od progu 51 mln. Zł. A do kwoty 127 mln. Zł. Możliwe będzie prowadzenie audytu wewnętrznego przez usługodawcę;
  • Wprowadzono:  
  • wzór powiadomienia o rozpoczęciu i zakończenia prowadzenia audytu wewnętrznego (rozporządzenie) oraz ustawowo określa się terminy tych zgłoszeń,
  • artykuł dotyczący obowiązku prowadzenia programu zapewnienia jakości, szczegóły mają zostać określone w rozporządzeniu wykonawczym,
  • przepis, że plan audytu i sprawozdanie z audytu za rok poprzedni, należy opublikować w BIPie, w terminie 7 dni od ich podpisania.
  • Doprecyzowano:  
  • zdefiniowanie usługodawcy zewnętrznego,
  • audytor ma prawo przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym do realizacji celów audytu wewnętrznego,
  • nie tylko pracownicy ale także osoby pełniące służbę oraz świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, zobowiązane są do udzielania audytorom informacji, wyjaśnień etc. na żądanie audytora wewnętrznego,
  • uprawnienia audytora dotyczące dostępu do wszelkich dokumentów, informacji i danych, dotyczą także usługodawcy zewnętrznego,
  • plan audytu na rok następny ma być podpisany przez audytora i kierownika jst. do końca roku poprzedniego,
  • sprawozdanie z prowadzenia audytu w roku poprzednim ma być sporządzone, podpisane i przekazane kierownikowi jst do końca stycznia,
  • wymóg corocznej analizy ryzyka, na podstawie której sporządza się plan audytu na rok następny,
  • Dodano przepis mówiący, że w przypadku zakończenia prowadzenia audytu w trakcie roku, sprawozdanie z prowadzenia audytu musi zostać sporządzone i przekazane kierownikowi jst najpóźniej do dnia zakończenia prowadzenia audytu.
  • Zdefiniowano zadania zapewniające, czynności doradcze, czynności sprawdzające.
  • Określono, że sprawozdania z audytu, po zakończeniu czynności sprawdzających podlegają udostępnieniu w ramach informacji publicznej.
  • Przywrócone zostają państwowe egzaminy na audytora wewnętrznego jako kolejna kwalifikacja uprawniająca do prowadzenia audytu wewnętrznego w JSFP.
  • Z końcem 2025 roku wygasa możliwość prowadzenia audytów wewnętrznych w jsfp dla absolwentów studiów podyplomowych w zakresie audytu wewnętrznego i legitymujących się dwuletnią praktyką w zakresie audytu wewnętrznego.

Generalnie zmiany należy ocenić pozytywnie, aczkolwiek podwyższenie progów w zakresie obowiązku prowadzenia audytu wewnętrznego budzi wątpliwości, bowiem oznacza zmniejszenie liczby podmiotów objętych audytem wewnętrznym. Pełna ocena będzie możliwa po przejściu pełnego procesu legislacyjnego oraz opublikowaniu rozporządzeń wykonawczych. Bo jak wiemy, diabeł tkwi w szczegółach…

Poniżej planowane zmiany w ustawie o finansach publicznych w formie tabeli.

ArtykułNowe brzmienieStare brzmienie
2731. Minister Finansów określi, w drodze komunikatu i ogłosi w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów: 1)           standardy audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych, zgodne z międzynarodowymi standardami audytu wewnętrznego; 2)           kodeks etyki prowadzącego audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych, zgodny z międzynarodowym kodeksem etyki audytorów wewnętrznych. 2. Audytor wewnętrzny, prowadząc audyt wewnętrzny, kieruje się wskazówkami zawartymi w standardach audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych i stosuje kodeks etyki prowadzącego audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych, o których mowa w ust. 1. 3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do usługodawcy, o którym mowa w art. 279 ust. 1 pkt 1 i 2, oraz osób zatrudnionych przez usługodawcę, o którym mowa w art. 279 ust. 1 pkt 3, do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce.”;1. Minister Finansów określi, w formie komunikatu i ogłosi w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów standardy audytu wewnętrznego dla jednostek sektora finansów publicznych, zgodne z powszechnie uznawanymi standardami audytu wewnętrznego.         2. Audytor wewnętrzny, prowadząc audyt wewnętrzny, kieruje się wskazówkami zawartymi w standardach audytu wewnętrznego, o których mowa w ust. 1.
2743. Audyt wewnętrzny prowadzi się w jednostkach samorządu terytorialnego, jeżeli kwota dochodów i przychodów lub kwota wydatków i rozchodów ujętych w projekcie uchwały budżetowej lub w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego na dzień 1 stycznia danego roku budżetowego przekroczyła wysokość 51 000 tys. zł.3. Audyt wewnętrzny prowadzi się w jednostkach samorządu terytorialnego, jeżeli ujęta w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego kwota dochodów i przychodów lub kwota wydatków i rozchodów przekroczyła wysokość 40 000 tys. zł.
274Dodano: 6a. Kierownicy jednostek, które w roku poprzednim nie były zobowiązane do prowadzenia audytu wewnętrznego a na dzień 1 stycznia danego roku budżetowego kwota ich dochodów lub przychodów lub wydatków lub kosztów przekroczyła kwoty, o których mowa w ust. 2 i 3, przekazują Ministrowi Finansów, a w przypadku jednostek w dziale, także właściwemu ministrowi kierującemu działem, w formie pisemnej, zawiadomienie o powstaniu obowiązku prowadzenia audytu wewnętrznego, w terminie do dnia 15 stycznia roku, w którym powstał ten obowiązek. 
2747. Kierownicy jednostek, o których mowa w ust. 1–6, przekazują Ministrowi Finansów, a w przypadku jednostek w dziale, także właściwemu ministrowi kierującemu działem, w formie pisemnej, zawiadomienie o rozpoczęciu prowadzenia audytu wewnętrznego, w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia audytora wewnętrznego lub rozpoczęcia przez niego pełnienia służby w jednostce albo podpisania umowy z usługodawcą, o którym mowa w art. 279 ust. 1.7. Kierownicy jednostek, o których mowa w ust. 2–6, informują pisemnie Ministra Finansów o rozpoczęciu prowadzenia audytu wewnętrznego.
274Dodano: 8. Kierownicy jednostek, o których mowa w ust. 1–6, przekazują Ministrowi Finansów, a w przypadku jednostek w dziale, także właściwemu ministrowi kierującemu działem w formie pisemnej zawiadomienie o zakończeniu prowadzenia audytu wewnętrznego, w terminie 14 dni od dnia jego zakończenia. 9. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, wzory zawiadomień o: 1)           powstaniu obowiązku prowadzenia audytu wewnętrznego, o którym mowa w ust. 6a, 2)           rozpoczęciu prowadzenia audytu wewnętrznego, o którym mowa w ust. 7, 3)           zakończeniu prowadzenia audytu wewnętrznego, o którym mowa w ust. 8 – oraz sposób ich przekazywania, mając na uwadze potrzebę zapewnienia informacji niezbędnych do realizacji zadań przez Ministra Finansów w zakresie koordynacji audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych. 
275Audyt wewnętrzny prowadzi: 1)           audytor wewnętrzny zatrudniony lub pełniący służbę w jednostce albo 2)           usługodawca, na podstawie umowy, o której mowa w art. 279 ust. 2, zwany dalej „usługodawcą”Audyt wewnętrzny prowadzi: 1) audytor wewnętrzny zatrudniony w jednostce albo 2) usługodawca niezatrudniony w jednostce, zwany dalej „usługodawcą”.
277aDodano: 1. W celu zapewnienia prowadzenia audytu wewnętrznego zgodnie z przepisami ustawy oraz w sposób efektywny i skuteczny opracowuje się program zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego. 2. Program zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego obejmuje wszystkie aspekty prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce oraz określa w szczególności sposób: 1)           monitorowania efektywności i skuteczności prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce; 2)           przeprowadzania ocen wewnętrznych i zewnętrznych audytu wewnętrznego w jednostce; 3)           informowania kierownika jednostki o wynikach programu zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego, w tym potrzebie wdrożenia działań korygujących lub naprawczych w zakresie funkcjonowania audytu wewnętrznego w jednostce. 3. Program zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego opracowuje, wdraża i realizuje kierownik komórki audytu wewnętrznego albo usługodawca. 
2783. W jednostkach samorządu terytorialnego audyt wewnętrzny może być prowadzony przez usługodawcę, jeżeli żadna z kwot, o których mowa w art. 274 ust. 3, nie przekroczyła wysokości 127 000 tys. zł.3. W jednostkach samorządu terytorialnego audyt wewnętrzny może być prowadzony przez usługodawcę, jeżeli ujęta w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego kwota dochodów i przychodów oraz kwota wydatków i rozchodów jest niższa niż 100 000 tys. zł.
2791. Usługodawcą, o którym mowa w art. 275 pkt 2, może być: 1) osoba fizyczna, spełniająca warunki określone w art. 286; 2) osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, spełniająca warunki określone w art. 286; 3) osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, spółka cywilna, spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna lub osoba prawna, która zatrudnia do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce osoby spełniające warunki określone w art. 286.1. Usługodawcą, o którym mowa w art. 275 pkt 2, może być: 1) osoba fizyczna, spełniająca warunki określone w art. 286; 2) osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, spełniająca warunki określone w art. 286; 3) spółka cywilna, spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna lub osoba prawna, która zatrudnia do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce osoby spełniające warunki określone w art. 286.
2821. Kierownik jednostki, a w urzędzie administracji rządowej, w którym tworzy się stanowisko dyrektora generalnego urzędu – dyrektor generalny, zapewnia warunki niezbędne do niezależnego, obiektywnego i efektywnego prowadzenia audytu wewnętrznego, w tym zapewnia merytoryczną i organizacyjną odrębność komórki audytu wewnętrznego oraz ciągłość prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce. 2. Audytor wewnętrzny ma prawo do: 1) wstępu do pomieszczeń jednostki; 2) wglądu do wszelkich dokumentów, informacji i danych oraz do innych materiałów związanych z funkcjonowaniem jednostki, w tym utrwalonych na elektronicznych nośnikach danych oraz sporządzania ich kopii, odpisów, wyciągów, zestawień lub wydruków, z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej; 3) przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym do realizacji celów audytu wewnętrznego. 3. Pracownicy jednostki, osoby pełniące służbę w jednostce oraz osoby świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych są obowiązani udzielać audytorowi wewnętrznemu informacji i wyjaśnień, a także sporządzać i potwierdzać kopie, odpisy, wyciągi, zestawienia lub wydruki, o których mowa w ust. 2 pkt 2, na żądanie audytora wewnętrznego. 4. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do usługodawcy, o którym mowa w art. 279 ust. 1 pkt 1 i 2, oraz osób zatrudnionych przez usługodawcę, o którym mowa w art. 279 ust. 1 pkt 3, do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce.1. Kierownik jednostki, a w urzędzie administracji rządowej, w którym tworzy się stanowisko dyrektora generalnego urzędu – dyrektor generalny, zapewnia warunki niezbędne do niezależnego, obiektywnego i efektywnego prowadzenia audytu wewnętrznego, w tym zapewnia organizacyjną odrębność komórki audytu wewnętrznego oraz ciągłość prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce. 2. Audytor wewnętrzny ma prawo wstępu do pomieszczeń jednostki oraz wglądu do wszelkich dokumentów, informacji i danych oraz do innych materiałów związanych z funkcjonowaniem jednostki, w tym utrwalonych na elektronicznych nośnikach danych, jak również do sporządzania ich kopii, odpisów, wyciągów, zestawień lub wydruków, z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej.         3. Pracownicy jednostki są obowiązani udzielać informacji i wyjaśnień, a także sporządzać i potwierdzać kopie, odpisy, wyciągi lub zestawienia, o których mowa w ust. 2.
2833. Kierownik komórki audytu wewnętrznego sporządza plan audytu w porozumieniu z kierownikiem jednostki, na podstawie przeprowadzonej analizy ryzyka.3. Do końca roku kierownik komórki audytu wewnętrznego w porozumieniu z kierownikiem jednostki przygotowuje na podstawie analizy ryzyka plan audytu na następny rok.
283Dodano: 3a. Kierownik komórki audytu wewnętrznego oraz kierownik jednostki podpisują plan audytu w terminie do końca roku poprzedzającego rok, na który plan audytu został sporządzony. 
2835. Kierownik komórki audytu wewnętrznego sporządza i podpisuje sprawozdanie z prowadzenia audytu wewnętrznego w roku poprzednim, zwane dalej „sprawozdaniem z prowadzenia audytu”, i przekazuje je kierownikowi jednostki w terminie do końca stycznia każdego roku.5. Do końca stycznia każdego roku kierownik komórki audytu wewnętrznego sporządza sprawozdanie z wykonania planu audytu za rok poprzedni.
283Dodano: 6. W przypadku zakończenia prowadzenia audytu wewnętrznego w trakcie roku, kierownik komórki audytu wewnętrznego, najpóźniej do dnia zakończenia prowadzenia audytu wewnętrznego, sporządza i przekazuje kierownikowi jednostki sprawozdanie z prowadzenia audytu za okres prowadzenia audytu w danym okresie sprawozdawczym. 7. Przepisy ust. 3–6, w zakresie w jakim dotyczą kierownika komórki audytu wewnętrznego, stosuje się odpowiednio do usługodawcy. 8. Plan audytu i sprawozdanie z prowadzenia audytu są udostępniane na stronie podmiotowej jednostki w Biuletynie Informacji Publicznej, w terminie 7 dni od dnia ich podpisania. 
283a.Dodano: 1. Audytor wewnętrzny, prowadząc audyt wewnętrzny, realizuje: 1) zadania zapewniające, polegające na podejmowaniu działań mających na celu dostarczenie niezależnej i obiektywnej oceny kontroli zarządczej, w wyniku których może sformułować propozycje działań służących wyeliminowaniu słabości kontroli zarządczej, w tym zidentyfikowanych ryzyk, zwane dalej „zaleceniami”; 2) czynności doradcze, polegające na podejmowaniu, w tym na wniosek kierownika jednostki, działań mających na celu wspieranie ministra kierującego działem lub kierownika jednostki w realizacji celów i zadań, w wyniku których może przedstawić propozycje usprawniające funkcjonowanie jednostki; 3) czynności sprawdzające, polegające na podejmowaniu działań mających na celu dokonanie oceny: a) wdrożenia i skuteczności przyjętych do realizacji zaleceń sformułowanych w wyniku przeprowadzonych zadań zapewniających, lub b) wdrożenia przyjętych do realizacji propozycji usprawniających funkcjonowanie jednostki przedstawionych w wyniku przeprowadzonych czynności doradczych – przeprowadzane przez audytora wewnętrznego po upływie terminów realizacji zaleceń lub propozycji usprawniających funkcjonowanie jednostki. 2. Audytor wewnętrzny dokumentuje zadania zapewniające, czynności doradcze i czynności sprawdzające oraz inne zdarzenia mające znaczenie dla prowadzenia i wyników audytu wewnętrznego. 3. Dokumentację audytu wewnętrznego, o której mowa w ust. 2, stanowi: 1) sprawozdanie z zadania zapewniającego, w którym przedstawia się wynik zadania zapewniającego, w tym ocenę kontroli zarządczej i zalecenia; 2) sprawozdanie z czynności doradczych, w którym przedstawia się wynik czynności doradczej, w tym propozycje usprawniające funkcjonowanie jednostki; 3) informacja z czynności sprawdzających, w której przedstawia się wynik czynności sprawdzających, w tym ocenę wdrożenia i skuteczności zaleceń lub ocenę wdrożenia propozycji usprawniających funkcjonowanie jednostki, o których mowa w ust. 1 pkt 2; 4) dokumentacja wewnętrzna audytu wewnętrznego, zgromadzona i wytworzona przez audytora wewnętrznego podczas: a) przygotowania i realizacji zadań i czynności, określonych w ust. 1, b) realizacji programu zapewnienia i poprawy jakości, o którym mowa art. 277a, c) sporządzania sprawozdań i informacji, o których mowa w pkt 1–3, d) przygotowania planu audytu i sprawozdania z prowadzenia audytu. 4. Dokumentacja audytu wewnętrznego, o której mowa w ust. 3 pkt 1–3, stanowi udostępnianą na wniosek informację publiczną, z zastrzeżeniem ust. 5–6. 5. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, udostępniane jest przez kierownika jednostki po przeprowadzeniu czynności sprawdzających i potwierdzeniu przez audytora wewnętrznego wdrożenia i skuteczności zaleceń lub po przedstawieniu audytorowi wewnętrznemu na piśmie przez kierownika jednostki decyzji o odstąpieniu od ich wdrażania. 6. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, udostępniane jest przez kierownika jednostki po przeprowadzeniu czynności sprawdzających i potwierdzeniu przez audytora wewnętrznego wdrożenia propozycji usprawniających funkcjonowanie jednostki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, lub po przedstawieniu audytorowi wewnętrznemu na piśmie przez kierownika jednostki decyzji o odstąpieniu od wdrażania tych propozycji. 7. W przypadku wpływu wniosku o udostępnienie dokumentacji audytu wewnętrznego, o której mowa w ust. 3 pkt 1–2, przed zakończeniem realizacji przez audytora wewnętrznego czynności sprawdzających kierownik jednostki powiadamia pisemnie wnioskodawcę o terminie udostępnienia żądanej informacji. 8. W przypadkach, o których mowa w ust. 5 i 6, termin na udostępnienie informacji publicznej rozpoczyna bieg odpowiednio od dnia: 1) przekazania kierownikowi jednostki informacji z czynności sprawdzających i potwierdzeniu przez audytora wewnętrznego wdrożenia i skuteczności zaleceń albo wdrożenia propozycji usprawniających funkcjonowanie jednostki, lub 2) przekazania na piśmie audytorowi wewnętrznemu przez kierownika jednostki decyzji o odstąpieniu od wdrażania zaleceń lub propozycji usprawniających funkcjonowanie jednostki. 9. Przepisy ust. 1–8 stosuje się odpowiednio do usługodawcy, o którym mowa w art. 279 ust. 1 pkt 1 i 2, lub osoby zatrudnionej przez usługodawcę, o którym mowa w art. 279 ust. 1 pkt 3, do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce. 10. Dokumentacja audytu wewnętrznego, o której mowa w ust. 3, stanowi własność jednostki. 
285Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego oraz przekazywania informacji o pracy i wynikach audytu wewnętrznego, w szczególności: 1) sposób sporządzania oraz elementy planu audytu, 2) tryb i sposób dokumentowania działań oraz przedstawiania wyników w ramach zadań zapewniających, o których mowa w art. 283a ust. 1 pkt 1, 3) tryb i sposób dokumentowania działań i przedstawiania wyników w ramach czynności doradczych, o których mowa w art. 283a ust. 1 pkt 2, 4) tryb i sposób dokumentowania działań oraz przedstawiania wyników w ramach czynności sprawdzających, o których mowa w art. 283a ust. 1 pkt 3, 5) sposób sporządzania oraz elementy sprawozdania z prowadzenia audytu, 6) tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego zleconego, o którym mowa w art. 292 ust. 2 pkt 1 i art. 293, 7) tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego koordynowanego, o którym mowa w art. 287a ust. 1 i 4, 8) tryb przeprowadzania oceny audytu wewnętrznego, o której mowa w art. 292 ust. 1 pkt 2 i art. 294, 9) sposób opracowania, realizacji i dokumentowania programu zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego, o którym mowa w art. 277a – uwzględniając międzynarodowe standardy audytu wewnętrznego oraz biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia efektywnego, niezależnego i obiektywnego prowadzenia audytu wewnętrznego, właściwego udokumentowania poszczególnych czynności oraz właściwej realizacji zadań w jednostce.Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego oraz przekazywania informacji o pracy i wynikach audytu wewnętrznego, w szczególności: 1) sposób sporządzania oraz elementy planu audytu, 2) sposób dokumentowania przebiegu oraz wyników audytu wewnętrznego, 3) sposób sporządzania oraz elementy wyników audytu wewnętrznego, 4) sposób sporządzania oraz elementy sprawozdania z wykonania planu audytu oraz 5) tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego zleconego, o którym mowa w art. 292 ust. 1 pkt 1 i art. 293, 6) tryb przeprowadzania oceny prowadzenia audytu wewnętrznego, o której mowa w art. 292 ust. 1 pkt 2 i art. 294 – z uwzględnieniem powszechnie uznawanych standardów audytu wewnętrznego.
286Audytorem wewnętrznym może być osoba, która: 1) ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom, na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego, przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych; 3) nie była karana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada wyższe wykształcenie; 5) posiada następujące kwalifikacje do przeprowadzania audytu wewnętrznego: a) jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), Certified Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor (CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA), lub b) złożyła, w latach 2003–2006, z wynikiem pozytywnym egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Finansów, lub c) uprawnienia biegłego rewidenta, lub d) uchylony e) złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy na audytora wewnętrznego, o którym mowa w art. 286a, zwany dalej „egzaminem państwowym” 2. uchylonyAudytorem wewnętrznym może być osoba, która: 1) ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom, na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego, przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych; 3) nie była karana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada wyższe wykształcenie; 5) posiada następujące kwalifikacje do przeprowadzania audytu wewnętrznego: a) jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), Certified Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor (CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA), lub b) złożyła, w latach 2003–2006, z wynikiem pozytywnym egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Finansów, lub c) uprawnienia biegłego rewidenta, lub d) dwuletnią praktykę w zakresie audytu wewnętrznego i legitymuje się dyplomem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie audytu wewnętrznego, wydanym przez jednostkę organizacyjną, która w dniu wydania dyplomu była uprawniona, zgodnie z odrębnymi ustawami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub prawnych. 2. Za praktykę w zakresie audytu wewnętrznego, o której mowa w ust. 1 pkt 5 lit. d, uważa się […] przepis ten pozostaje w mocy do końca 2025 roku
286a1. Egzamin państwowy jest sprawdzianem teoretycznego i praktycznego przygotowania kandydatów do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych, zwanych dalej „kandydatami”, którego zakres tematyczny obejmuje następujące dziedziny: 1)           audyt wewnętrzny; 2)           podstawy prawoznawstwa, w tym źródła prawa; 3)           finanse publiczne; 4)           kontrola zarządcza; 5)           rachunkowość; 6)           dyscyplina finansów publicznych; 7)           ekonomia; 8)           podstawy zarządzania; 9)           administracja publiczna; 10)        postępowanie administracyjne; 11)        podstawy prawa podatkowego; 12)        dostęp do informacji publicznej; 13)        bezpieczeństwo i ochrona informacji, w tym informacji przetwarzanych w systemach informatycznych; 14)        przeciwdziałanie korupcji i nadużyciom; 15)        zamówienia publiczne. 2. Egzamin państwowy przeprowadza się w języku polskim. 3. Egzamin państwowy składa się z dwóch części, pytań testowych oraz zadania egzaminacyjnego, które łącznie składają się na zestaw egzaminacyjny. Pozytywny wynik z egzaminu otrzymuje kandydat, który z każdej części egzaminu uzyska co najmniej 75 % punktów. 4. Egzamin państwowy przeprowadza, co najmniej raz w roku, Państwowa Komisja Egzaminacyjna do Spraw Audytu Wewnętrznego, zwana dalej „Komisją Egzaminacyjną”. 5. Komisja Egzaminacyjna składa się z 9 członków powoływanych i odwoływanych przez Ministra Finansów. […]
286dDodano: 1. Do egzaminu państwowego może zostać dopuszczony kandydat, który spełnia warunki, o których mowa w art. 286 ust. 1 pkt 1–4. 2. Warunki, o których mowa w art. 286 ust. 1 pkt 2 i 3, kandydat potwierdza przez złożenie oświadczenia. 3. Kandydat uiszcza opłatę egzaminacyjną, która stanowi dochód budżetu państwa. 4. Wysokość opłaty egzaminacyjnej jest ustalana w kwocie nieprzekraczającej równowartości 15% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za poprzedni rok kalendarzowy. 5. Jeżeli kandydat z usprawiedliwionej przyczyny nie przystąpił do egzaminu państwowego, opłata egzaminacyjna podlega zaliczeniu na poczet egzaminu państwowego przeprowadzanego w terminie późniejszym albo zwrotowi. 6. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia: 1)           termin i sposób dokonywania zgłoszenia do egzaminu państwowego i wykaz dokumentów składanych przez kandydatów, 2)           termin i sposób wnoszenia opłaty egzaminacyjnej oraz sposób i tryb dokonywania zwrotu opłaty, 3)           tryb i sposób przeprowadzania egzaminów państwowych, 4)           tryb uzyskiwania przez kandydatów wglądu do zestawów egzaminacyjnych, 5)           tryb wnoszenia i rozpatrzenia odwołań, o których mowa w art. 286c ust. 6 i 9, 6)           wzór zaświadczenia o złożeniu egzaminu państwowego z wynikiem pozytywnym – uwzględniając potrzebę obiektywnego sprawdzenia teoretycznego i praktycznego przygotowania kandydatów do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych, prawidłowego przebiegu egzaminów państwowych oraz konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania Komisji Egzaminacyjnej. 7. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty egzaminacyjnej, biorąc pod uwagę koszty organizacji i przeprowadzenia egzaminu państwowego oraz wydatki związane z funkcjonowaniem Komisji Egzaminacyjnej. 8. Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej, w terminie 14 dni od dnia rozpatrzenia odwołań, o których mowa w art. 286c ust. 9, przekazuje Ministrowi Finansów uchwałę Komisji Egzaminacyjnej zawierającą wykaz osób, które złożyły egzamin państwowy z wynikiem pozytywnym. 9. Minister Finansów ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów wykaz osób, które złożyły egzamin państwowy z wynikiem pozytywnym. 
2871. Do przeprowadzania audytu wewnętrznego w jednostce samorządu terytorialnego, w tym w jej jednostkach organizacyjnych, audytora wewnętrznego zatrudnionego w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego lub usługodawcę, o którym mowa w art. 279 ust. 1 pkt 1 i 2, lub osobę zatrudnioną przez usługodawcę, o którym mowa w art. 279 ust. 1 pkt 3 do prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostce upoważnia odpowiednio: wójt, burmistrz, prezydent miasta, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego.1. Do przeprowadzania audytu wewnętrznego w jednostce samorządu terytorialnego, w tym w jej jednostkach organizacyjnych, audytora wewnętrznego zatrudnionego w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego upoważnia odpowiednio: wójt, burmistrz, prezydent miasta, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego.  
2872. W przypadku gdy do przeprowadzenia audytu wewnętrznego konieczne jest dokonanie czynności w innych jednostkach w dziale, minister kierujący działem może upoważnić audytora wewnętrznego zatrudnionego lub pełniącego służbę w urzędzie obsługującym ministra do ich dokonania. […]2. W przypadku gdy do przeprowadzenia audytu wewnętrznego konieczne jest dokonanie czynności w innych jednostkach w dziale, minister kierujący działem może upoważnić audytora wewnętrznego zatrudnionego w ministerstwie do ich dokonania. […]

Kierownicy jednostek, o których mowa w art. 274 ust. 1‑6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przekażą Ministrowi Finansów do dnia 30 czerwca 2023 r. informację o obowiązku prowadzenia audytu wewnętrznego oraz prowadzeniu audytu wewnętrznego, o których mowa w art. 274 ust. 6a i 7 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, według stanu na dzień 1 stycznia 2023 r.

Zachęcamy też do lektury tekstu: Kiedy samorząd potrzebuje audytu wewnętrznego?

Tomasz Dygała CIA

Dyrektor ds. Audytu Wewnętrznego i Ochrony Danych Osobowych w Aesco Group. Ekspert w dziedzinie audytu wewnętrznego i ochrony danych osobowych z długoletnim stażem (od 1994 r.), posiada tytuł zawodowy Certified Internal Auditor. Ma bogate doświadczenie w zakresie samodzielnie realizowanych projektów audytorskich w JST. Absolwent Wydział Handlu Wewnętrznego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.